شرایط حضانت فرزند توسط مادر

bc32fdeea70cedc8808d30adae9eb95b

مادران عموماً و مادران جامعه ایرانی خصوصاً دارای عواطف و دلبستگی شدید عاطفی به فرزند می‌باشند و دلبستگی‌ها و نگرانی‌های خاصی نسبت به فرزند و به خصوص به فرزند می‌باشند و دلبستگی‌ها و نگرانی‌های خاصی نسبت به فرزند و به خصوص فرزندان خردسال خود دارند.

در این راستا در مواقع کشمکش‌های درونی خانواده و زمانی که در مورد زندگی زناشویی خود با همسر به بن‌بست می‌رسند، وقتی پای کودکی در میان باشد، عمدتاً و اکثریت زنان به خاطر فرزندانشان ناملایمات زندگی زناشویی را تحمل می‌کنند و دم از جدایی نمی‌زنند و در واقع به خاطر فرزند می‌سوزند و می‌سازند؛ به خصوص اگر بدانند در اثر جدایی، فرزند تحویل پدر می‌شود .در ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی سابق در صورتی که پدر و مادر زندگی مشترکی نداشتند،
فرزند پسر تا ۲ سالگی و فرزند دختر تا ۷ سالگی نزد مادر می‌ماند و پس از آن پدر می‌توانست فرزند را از مادر تحویل بگیرد. البته دختر در صورت رسیدن به سن  سالگی و پسر در صورت رسیدن به سن ۱۵ سالگی از حضانت خارج شده .و شخصاً تصمیم می‌گیرند که در نزد کدامیک از والدین خود یا حتی شخص ثالثی از بستگان خود زندگی نمایند گرفتاری مادران در گرفتن حضانت فرزند در صورت جدایی بیشتر در مورد فرزند پسر اتفاق می‌افتاد که در سن طفولیت و پس از دوره شیرخوارگی باید مادر حضانت وی را به پدر می‌سپرد
در سال ۱۳۷۶ و در مجلس پنجم در ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی اصلاحیه‌ای صورت گرفت که.
اگر مادر می‌توانست عدم صلاحیت پدر را از نظر اعتیاد به الکل یا مواد مخدر، قمار، فساد اخلاقی و فحشا، ابتلا به بیماری روانی، تکرار ضرب و جرح و سوء استفاده از طفل ثابت نماید می‌توانست حضانت فرزندش را بگیرد، علی‌الاصول در مواقع بسیاری، مادر برای اینکه فرزندش را از دست ندهد مجبور و ملزم به دادن امتیاز به شوهر می‌شد و یا در مقابل دریافت حق حضانت از بسیاری حقوق قانونی و مسلم خود شامل مهریه یا اجرت‌المثل یا نفقه معوقه صرف‌نظر می‌نمود و در واقع حربه بزرگی در دست شوهر بود که می‌توانست زن را مجبور به تسلیم در مقابل خواسته خود نماید. مادر مجبور بود برای گرفتن فرزند از حقوق مسلم خود از جمله مهریه بگذرد یا امتیازی از قبیل وجه یا مالی به شوهر بدهد تا جگرگوشه‌اش را از او جدا نکنند.
گذشته از موضوع عواطف و احساسات مادری که زنان خوشبختانه و هم متأسفانه درگیر آن می‌باشند و با حداقل امکانات پس از طلاق حاضر به حضانت فرزند خود می‌باشند؛ از نظر اجتماعی و فرهنگی مصلحت طفل ایجاب می‌کند که در حضانت و در کنار مادر باشد، زیرا پدر نمی‌تواند بعد از مادر به نحو شایسته فرزند را مورد تربیت و پرورش قرار دهد، چون از نظر روحی و اجتماعی موقعیت این کار را ندارد. با توجه به توانایی زن در پرورش و تربیت طفل، دست آفرینش برای خلقت انسان، بطن زن را
برگزیده است، زیرا او امانت‌دار مناسبی برای حفظ و نگهداری این ودیعه الهی است و هم پس از تولد تا زمان حیات خویش حامی و پناه فرزند است و از هیچ ایثاری در رشد و کمال او دریغ ندارد.
با وجود محدودیت مادر برای حضانت فرزند در قانون مدنی، حضرت امام (ره) در استفتای قضات دادگاه مدنی خاص در سال ۱۳۶۳ اعلام فرموده بودند که اگر جدا نمودن فرزند از مادر موجب به وجود آمدن عسر و حرج برای مادر یا فرزند از نظر روحی
شود، دادگاه‌ها نباید فرزند را از مادر جدا نمایند.
اکنون با اصلاح ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی توسط مجلس شورای اسلامی (که با همت و تلاش خانم‌های نماینده صورت گرفت) و تأیید نهایی از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام حضانت فرزندان چه پسر و چه دختر تا ۷ سالگی به عهده مادر گذاشته شده است و پس از آن نیز که حضانت باید به پدر واگذار شود، صلاحدید دادگاه با رعایت مصلحت طفل لازم است و ممکن است دادگاه پس از آن نیز فرزند را به پدر واگذار ننماید.
با توجه به مصوبه اخیر نکاتی به شرح ذیل قابل توضیح است:
▪ اولاً
حضانت در لغت به معنی پروردن و در اصطلاح عبارت از نگهداری مادی و معنوی طفل (پرورش و تربیت) می‌باشد. لذا سپردن حضانت کودک به معنی سپردن سایر امور طفل به خصوص امور حقوقی به شخص نمی‌باشد. حضانت با ولایت که خاص پدر و جد پدری است تفاوت اساسی دارد. اگر حضانت به مادر سپرده شود ولایت پدر و در غیاب پدر، جد پدری نسبت به کودک تا زمان حیات آنان باقی است.
به عنوان مثال مادری که حضانت کودک با او است و پدر طفل یا پدربزرگ طفل در قید حیات باشند، نمی‌تواند برای کودک معاملات انجام دهد و برای او نمی‌توانند افتتاح حساب بانکی نماید، بدون اجازه پدر نمی‌تواند کودک را از کشور خارج کند و
سایر محدودیت‌های قانونی که خارج از بحث حاضر است.
▪ ثانیاً
با اصلاح ماده مذکور در خصوص پسر که در ۱۵ سالگی به بلوغ شرعی می‌رسد و می‌تواند خود شخصاً پدر یا مادر را برای سکونت با آنان انتخاب نماید، در واقع طول مدت حضانت بین مادر و پدر تقسیم شده است، یعنی مادر از بدو تولد تا ۷ سالگی
از طفل پسر نگهداری نماید و از ۷ سال تا ۱۵ سال پدر می‌تواند در صورت موافقت و صلاحدید دادگاه چنانچه مصلحت طفل ایجاب نماید حضانت فرزند را به عهده بگیرد.
▪ ثالثاً
سپردن حضانت کودک به مادر مطلق و بدون استثنا نمی‌باشد. ماده ۱۱۷۰ و ۱۱۷۳ استثنائاتی را برای حضانت مورد بحث قائل است.
به حکم ماده ۱۱۷۰ قانون مدنی که نیاز به اصلاح اساسی هم دارد، اگر مادر مبتلا به جنون شود یا به دیگری شوهر کند پدر می‌تواند حضانت فرزند را بازپس گیرد.
البته موضوع جنون پدر یا مادر به حکم ماده ۱۱۷۳ همان قانون از موارد عدم صلاحیت می‌باشد و انتقادی بر آن وارد نیست زیرا بنا بر مصلحت طفل می‌باشد.
اما شوهر کردن مادر یا ازدواج مجدد نباید از موارد سقوط حق حضانت شود. اگر برای زنی که قصد ازدواج مجدد دارد شرایط برای نگهداری فرزندش مهیا باشد و شوهر
نیز اجازه و اذن به ادامه حضانت توسط همسرش دهد چرا باید فرزند را از او جدا نمود!؟
آیا وجود این ماده قانونی به ضرر زنان مطلقه می‌باشد؟ شانس ازدواج و تشکیل زندگی مجدد زناشویی بدین‌ترتیب از زن گرفته می‌شود. اکثر زنانی که تاکنون به هر طریقی و هر قیمتی پس از سالیان طولانی توانسته‌اند حضانت فرزند را از دادگاه بگیرند از ترس اینکه مجبور به جدایی از فرزند نشوند حتی به ازدواج مجدد نمی‌اندیشند چون می‌دانند ازدواج مجدد به معنای تحویل فرزند به پدر می‌باشد. از سوی دیگر گرفتن شانس ازدواج مجدد از زن مطلقه و اعمال محدودیت‌هایی در این مورد آن هم به این شدت و حدت می‌تواند از موجبات بروز مشکلات اخلاقی در جامعه و خانواده‌ها گردد.
▪ رابعاً
سپردن حضانت کودک به مادر نباید موجب ایجاد بی‌مسؤولیتی در پدر گردد. به هر صورت این بار سنگینی است که به خواسته زن ایرانی در راستای ادامه تلاش برای دستیابی به حقوق مدنی خویش پس از قرنها بی‌توجهی، به دوش وی نهاده‌ایم!
زن مطلقه‌ای که پس از طلاق با دنیایی از مشکلات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، عاطفی و روانی درگیر است و به سختی می‌تواند خود را اداره کند، حضانت یک یا چند بچه قد و نیم‌قد را نیز به خاطر دل خویش و مصلحت کودکانش پذیرفته است، حال
نباید به خاطر حضانت فرزند توسط مادر، کمک پدر به وی حذف شود و کلاً این مسؤولیت سنگین را به تنهایی به دوش نحیف مادر قرار داده و خود، سبکبال به دنبال تشکیل زندگی جدید و تجدید فراش برود.
با توجه به ماده ۱۱۹۸ قانون مدنی در صورت حیات پدر، نفقه اولاد به عهده پدر است و در نبود پدر یا عدم استطاعت مالی پدر به عهده پدربزرگ (و اجداد پدری اولاد) می‌باشد.
بنابراین گرچه حضانت فرزند به مادر سپرده شود، پدر یا پدربزرگ باید نفقه فرزند را طبق رأی دادگاه پرداخت نماید و اگر پدر از تأدیه نفقه اولاد خود امتناع نماید، به موجب ماده ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی به سه ماه و یک روز تا پنج ماه حبس محکوم می‌گردد. نفقه طفل عبارت از هزینه مسکن، خوراک، پوشاک، اثاث البیت و سایر هزینه‌های ضروری از قبیل درمان و تحصیل می‌باشد.
باید دولت نیز از زنان بدون سرپرست و بی‌شوهر که عهده‌دار حضانت فرزند یا فرزندان خود هستند، از نظر تأمین رفاه اجتماعی حمایت‌هایی به عمل آورد و اجتماع نیز باید به چنین زنانی ببالد و ارج نهد و آنان را مورد تکریم قرار دهد، زنانی که با تمام مشکلات ناشی از شکست در زندگی مشترک وظیفه خطیر پرورش و تربیت کودک خود را فراموش نکرده و با طیب خاطر و تمایل خود این وظیفه سنگین را عهده‌دار شده‌اند. بنابراین اگر مادری اعلام آمادگی برای حضانت فرزند را طبق اصلاحیه ماده ۱۱۶۹ مورد بحث نمود، باید از طرف دادگاه خانواده مورد حمایت قرار گیرد و دادگاه نفقه واقعی و متناسب با تورم اقتصادی به عنوان نفقه کودک در نظر بگیرد.
آنچه اکنون در دادگاه‌ها برای نفقه اولاد در نظر گرفته می‌شود بسیار ناچیز و غیرواقعی است و متأسفانه در اکثر محاکم معمولاً بین ۳۰ تا ۵۰ هزار تومان در ماه به عنوان نفقه اولاد تعیین می‌شود. در حالی که حتماً همان رئیس محکمه یا کارشناس که نظریه راجع به نفقه اولاد را به مبالغ فوق می‌دهد اگر فرزندی داشته باشد، می‌داند که نفقه فوق غیرواقعی و بسیار ناچیز است. رقم فوق برای هزینه یک طفل شیرخوار هم کفاف نمی‌دهد. ضمن اینکه نفقه شامل هزینه مسکن هم می‌شود و فقط برای خوراک و البسه نیست. هر چند که امروزه همین دو قلم اخیر را نیز با ۵۰ هزار تومان نمی‌توان تأمین کرد. به خصوص اگر فرزند در حال تحصیل باشد و مادر منبع درآمدی هم نداشته و شاغل نباشد، نباید انتظار داشته باشیم که با مبلغ حداکثر ۵۰ هزار تومانی که پدر به حکم دادگاه برای طفل خود می‌پردازد، مادر معجزه کرده و هزینه‌های مسکن، غذا، البسه، درمان، اثاث البیت و تحصیل وی را تأمین نماید.
لذا به نظر می‌رسد که اصلاحیه ماده ۱۱۶۹ مبنی بر سپردن امر نگهداری فرزند به مادر بدون تأمین نفقه واقعی فرزند و متناسب با شرایط اقتصادی در جامعه، عملاً مواجه با اشکالاتی بشود که در این صورت نه تنها حقی از حقوق مدنی زنان و مادران تأمین نشده، بلکه ستمی جدید آنان بر او به عنوان مادر روا داشته‌ایم.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

امام موسي كاظم – عليه السلام – فرمود:

امانت داري و راست گوئي، هر دو موجب توسعه روزي مي شوند; وليكن خيانت در امانت و دروغ گوئي موجب فلاكت و بيچارگي و سبب تيرگي دل مي باشد.

 

اشتراک:


23 دیدگاه

  1. لطفا از مادرهای حیون صفتی که با سو استفاده از حق حضانت کودک معصوم خردسال را برای عقده گشایی اسیر و زندانی خودشون میکنن هم بنویسید. جون اثبات اینها ساده نیست و کودک بی پناه هم از ترس مادرش جرات حرف زدن نداره
    انشالله که هر اندامی که به کودک معصوم بی پناه ظلم میکنه بزودی فلج بشه انشالله آمین

    • من هم به جد با نظر شما موافقم، چرا که دقیقا اینو دارم تجربه میکنم و فرزندم واقعا در شرایط بدی قرار داره و قضات هم قابل توجیه نیستند

  2. همین کارها رو میکنن که زن پرو میشه….من جزو افرادی هستم که زنم بهم خیانت کرده ودادگاه حکم براءت برای زنم زده باوجود تمام مدارکی که دارم

  3. سلام،متاسفانه 80درصد زنان خیانت کار شده اند،زن خیانت کار اگر سنگسار شود طبق دستور اسلام، درس عبرت برای دیگران میشود،خاک بر سر چنین زنانی که از حیوان پست ترند.

    • 80 درصد؟ چرا توهین میکنید اقای محترم.والا مردهای خیانت کار ده ها برابر بیشترن. ما هر چی زخم خوردیم از دست مردها خوردیم.شوهر خودمم یه نمونش. وقتی شوهر آدم چشم چرانی کنه وقتی با دخترای مختلف دوست شه و به زن خودش اهمیت نده توقع نداشته باشین زن ها ساکت بشینن و هیچی نگن.بعد هم از اسلام و قانوناش حرف میزنن. که شوهر میتونه چند تا زن داشته باشه و … من که اینطور قانونی رو قبول ندارم.همین ها باعـ خیانت زن و شوهر نسبت به همدیگه است.

      • از زن پست تروجود نداره.اگه زن خودشوفقط واسه مردخودش آرایش کنه ومانتوهای جلف نپوشه وبه مردش برسه هیچ مردی چشم چرونی نمیکنه.بقول خدامکرزن از مکرشیطان بالاتراست.زن یعنی روباه.دوازده سال یه زن روپرستیدم. یه دیقه دیرخونه نیومدم.دقیقه به دقیه فداش میشدم.هیچی براش تاتونستم کم نذاشتم.آخرش یه قرعه کشی برنده شدم بخانه جورکردگذاشت رفت وحالاهم شکایت کرده واسه مهریه.خدالعنت کنه زن رولعنت که کثیف ترازخودش نیست درعالم

        • سلام فرزندم دختره تازه امسال وارد مدرسه شده 5 ساله از هم جدا زندگی میکنیم نزدیک به 7 سالگی واخذ حضانت از اوهستم . متاسفانه این پست وبیشرف چنان با روحیه بچه بازی کرده ک دچار استرس و بیماری شده . ذهن بچه رو شستشو داده . دخترم میگه مادرم گفته جلوی پلیس !!!!!منظورش قاضیه . عنوان کن من پیشه پدرم نمیرم ِِ درصورتی ک من وفرزندم بسیار همدیگرو دوست داریم .خلاصه کلام فرزند طلاق از دست رفته

  4. میگم اگه میخوایدکلأهرچی حق وحقوق هست بدیدبه زن؟ها؟خجالت نکشیدیبار؟شماکی هستین که روی حکم خدانظرمیدید؟چراچیزی که خداگفته اجرانمیکنید؟شمشیردست گرفتیدبرعلیه مرد؟نکنه مردهاایدزی هستن؟بچه مال مرده مال مردهم میمونه هیچکس هم نمیتونه اراجیف خودشوبامنفعت طلبی جاکنه.

    • اره واقعا همچین حرف میزنه انگار مردان جانی هستن انگار مردا دل ندارن چه بسا خیلی از مردها میتونن بهتر از زنا بچه تربیت کنن اخه اشغال تو کی هستی که بخوای یه بچه رو از پدرش که رابطه خونی باهم دارن جدا کنی و بدی به یه زنی که فقط بچه رو زاییده توکه هرچی حقه دادی به زنا چه قاضی هستی تو این چه انصافیه

      • لطفا خفه شید فقط زاییدن ؟؟؟؟؟ تو از حرف زدنت معلومه چه آدم لجنی هستی که زنت ولت کرده ببینم تویی که دم از مرد بودن میزنی ببینم میتونی درد زایمانو چه طبیعی وچه سزارینو تحمل کنی؟ به خدا اگه بتونی شما مردا اگه یه ذره همین بچه ی شیر خوار مظلوم اذیتتون کنه پرتش میکنید سر کوچه شماها چه میدونید بارداری یعنی چی شیر دادن به بچه یعنی چه اینا زنو نابود میکنه سیستم بدنشو جوونیشو زیبایی شو میده به بچه ش ولی خیلی مرد تر از تو و امثال توست که خم به ابرو بیاره

      • لطفا خفه شید فقط زاییدن ؟؟؟؟؟ تو از حرف زدنت معلومه چه آدم لجنی هستی که زنت ولت کرده ببینم تویی که دم از مرد بودن میزنی ببینم میتونی درد زایمانو چه طبیعی وچه سزارینو تحمل کنی؟ به خدا اگه بتونی شما مردا اگه یه ذره همین بچه ی شیر خوار مظلوم اذیتتون کنه پرتش میکنید سر کوچه شماها چه میدونید بارداری یعنی چی شیر دادن به بچه یعنی چه اینا زنو نابود میکنه سیستم بدنشو جوونیشو زیبایی شو میده به بچه ش ولی خیلی مرد تر از تو و امثال توست که خم به ابرو بیاره و واقعا بامزه ست که حکم اینه که بچه باید پیش پدر باشه درصورتیکه هیچ غلطی هم نکرده

        • سلام وعرض ادب خدمت شماخانم محترم ازحرفهايي زديدواقعالذت بردم امامتاسفانه باتوهيني كه به اون اقاوديگرمردهاكرديدبسيارناراحت شدم كه اصلا مهم نيست.من ٢سال واندي پيش بادختري خوب ونجيب برحسب اتفاق ازدواج كردم خيلي عاشق هم بوديم بنابه دلايلي كه اشتباه ازطرف پدرش بودالبته پدرشون ازبچه هاش جدازندگي ميكردمن تازه ملاقاتشون كردم ماالان يه بچه شيرخواره داريم بعدازمدتي سروكله پدروبرادرش توزندگيه ماپيداشدبخاطراينكه پدرش خونه ماروكرده بودشيره وشيشه كش خونه من درغياب اون بهش توهين كردم فرداش رفتم سره كارخواهرم تماس گرفت گفت همسرت بچه روبه يه بهونه گذاشت رفت پيام داده كه من طلاقموميخوام همين شما كه عالم هستيدمنه بدبخت وكمك كنيدلطفا

  5. همسرسابق من کم از یک جانی و قاتل نداره، یک حیوان به تمام معناست که هرچقدر پدرش نتونسته روی مادرش تحکم داشته باشه این درباره من حق رو تموم کرده، خدالعنتش کنه، شیشه مصرف میکنه و بقول خودش بسیار باهوشه و میتونه فکر آدمها رو بخونه و خیلیم احساس زرنگی میکنه، من با یه پسر 7ساله که کلاس اوله رو داره هی میچرخونه توی دادگاه، اهرم های من علیهش زیاده ولی چون هنوز دارم مهریه ام رو ازش مطالبه میکنم دست نگهداشتم ولی به وقتش اقدام میکنم
    چهارساله که از بس راههای مختلف رفتم و دیر به نتیجه رسیدم شدم یه پا وکیل!!
    بنظرم مردها فقط معتاد نباشن اونم از نوع روانگردان!! غیر از این زنها کم از رذالت مردها ندارن

  6. یک هفتست که بچمو ازم گرفتن شوهرموخواهرشوهرم از مدرسه دوزدینش نمیزارن بره مدرسه رفتم پیشه قاضی میگم این آقا نمیزاره بچم بره مدرسه میگه بچشه دوست نداره بزاره بره اینم قانونای ما یه چشمم اشکه یکیش خون نه خیانت کردم نه زبوندرازم چون با همه چی ساختم دارم توان میدم نه مهریه گرفتم نه نفقه همه ی قانونا به نفع مرده من 9ماه تو شکمم نگهش داشتم 2سال شیر دادم بزرگ کردم یکبارم نیومد مدرسه کاربیرونو خونه رو دوسم بود اون همش خواب بود فقط عربده میکشی منو دختره 8سالمو تهدید میکرد الان به راحتی قاضی میگه بچه پیش پدرش باشه فقط 24ساعت حقه دیدنشو بهم دادن خیرنبینن

  7. سلام
    من پدر یک فرزند دختر دو ساله هستم که همسرم بنا به دلخواه قصد جدایی از بنده را دارد. با وجودی که ایشان بنده را از منزل رانده نفقه ایشان را باید پرداخت نمایم، فرزندم که جانم را برایش می دهم را باید به ایشان بدهم، هزینه دادرسی مهریه را باید به ایشان بدهم، اصل مهریه را باید به ایشان بده.
    بی انصاف، در آستانه 34 سالگی با این ضرباتی که میخورم چه نایی برای ادامه راه زندگی برای من باقیست.
    خانم نویسنده
    شرط می بندم شما خانم هستی

نظر خود را بیان کنید



کلیه حقوق مطالب برای مجله اینترنتی قانون محفوظ است؛ لطفاً در صورت استفاده ، لینک و نام مجله اینترنتی قانون را درج کنید.